Fundacja rodzinna to narzędzie, które pozwala chronić majątek, zapewnić sukcesję i ograniczyć podatki. Jednak wiele osób, które zaczynają proces jej tworzenia, zderza się z realiami – rejestracja nie jest szybka, a błędy w statucie potrafią wydłużyć całą procedurę o wiele miesięcy. Dlatego kluczem do sprawnego uruchomienia fundacji jest nie tylko sam pomysł, ale dobrze przygotowany statut.
Zgodnie z przepisami fundacja rodzinna zaczyna istnieć dopiero po wpisie do rejestru prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim. Do tego momentu działa jako fundacja w organizacji, ale może już nabywać majątek i zawierać umowy, podobnie jak pełnoprawnie zarejestrowana jednostka. Największym wyzwaniem okazuje się czas oczekiwania na rejestrację. W praktyce sądy rozpatrują wnioski nawet przez kilka miesięcy, dlatego prawnicy zalecają, by składać statuty w wersji możliwie minimalistycznej – bez zbędnych rozbudowanych zapisów, które mogą wzbudzić wątpliwości referendarza i doprowadzić do wezwań o poprawki. Każde wezwanie to kolejne tygodnie lub miesiące opóźnienia.
Ustawa o fundacjach rodzinnych daje ogromną swobodę w tworzeniu statutu. Można w nim regulować zasady powoływania beneficjentów, wypłaty świadczeń, sukcesję czy politykę inwestycyjną. To jednocześnie zaleta i pułapka. Brak jednolitej praktyki orzeczniczej sprawia, że niektóre zapisy są interpretowane różnie, a sądy podchodzą do nich z ostrożnością. Dlatego wielu ekspertów rekomenduje korzystanie z gotowych, sprawdzonych wzorów statutów, które przeszły już proces rejestracji. Rozsądne jest też wprowadzanie indywidualnych modyfikacji dopiero po uzyskaniu wpisu – wtedy zmiany można spokojnie wdrożyć bez ryzyka, że cała procedura się wydłuży.
Pomagam w tworzeniu fundacji rodzinnych od podstaw – od opracowania statutu, przez zgłoszenie wniosku do sądu, aż po doradztwo przy wyborze formy zarządzania i beneficjentów. Każdy projekt przygotowuję indywidualnie, dbając, by fundacja była zgodna z prawem, ale też elastyczna wobec potrzeb rodziny. Jeśli planujesz założenie fundacji lub chcesz sprawdzić, na jakim etapie można przyspieszyć proces rejestracji, zapraszam do kontaktu – pomogę przejść przez całą procedurę sprawnie i bez stresu. Napisz maila na rafal.kufieta@khg.pl
Ustawa przewiduje dwa sposoby powołania fundacji rodzinnej: poprzez statut lub testament. W tym drugim przypadku kluczowy jest art. 129 ustawy o fundacjach rodzinnych, który stanowi, że fundacja powołana testamentem musi zostać zarejestrowana w ciągu dwóch lat od ogłoszenia testamentu. Jeśli termin minie, fundacja nie powstaje, a cały majątek wraca do masy spadkowej.
W przypadku fundacji tworzonej w formie statutu jest nieco łatwiej – statut należy złożyć do sądu w terminie sześciu miesięcy od podpisania u notariusza, ale nie ma maksymalnego czasu na uzyskanie wpisu. Ważne jednak, by nie przekroczyć terminu złożenia wniosku, bo wtedy cała procedura musi rozpocząć się od nowa.
W praktyce kluczowe znaczenie mają trzy rzeczy:
Wielu klientów decyduje się na powierzenie procesu kancelarii specjalizującej się w fundacjach rodzinnych. Dzięki doświadczeniu można uniknąć pułapek formalnych i skrócić czas rejestracji nawet o kilka miesięcy.
Autor: Rafał Kufieta
