Artyści, prawa autorskie, a możliwość obniżenia podatku!

27 marca 2025
/ Rafał Kufieta

Wielu przedsiębiorców nie zdaje sobie sprawy, że zatrudnianie niektórych specjalistów może wiązać się z realnymi oszczędnościami podatkowymi. Jeżeli Twoi pracownicy – tacy jak programiści, architekci, naukowcy, inżynierowie czy copywriterzy – tworzą utwory w rozumieniu prawa autorskiego, możliwe jest zastosowanie tzw. 50% kosztów uzyskania przychodu. Co to oznacza w praktyce i kiedy warto rozważyć takie rozwiązanie? Poznaj szczegóły w ramach tego artykułu. Stanowi on rozwinięcie treści, która dostępna jest w materiale wideo.

 

 

Czym są 50% koszty uzyskania przychodu?

 

Standardowo, przychód pracownika z umowy o pracę jest pomniejszany o tzw. koszty uzyskania przychodu, które wynoszą 250 zł lub 300 zł miesięcznie. Jednak w przypadku twórców – czyli osób, które w ramach pracy wytwarzają utwory chronione prawem autorskim – można zastosować preferencyjną stawkę kosztów na poziomie 50% przychodu. W praktyce oznacza to, że przy obliczaniu podatku dochodowego podstawą opodatkowania jest nie całość wynagrodzenia brutto, lecz tylko jego połowa. Na przykład: jeśli pracownik otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 10 000 zł brutto miesięcznie i spełnia warunki do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodu, to podatek obliczany jest nie od 10 000 zł, lecz od 5 000 zł.

 

Kiedy można zastosować 50% KUP?

 

Aby przedsiębiorca mógł skorzystać z takiego rozwiązania, muszą zostać spełnione konkretne warunki. Przede wszystkim:

  • Pracownik musi tworzyć utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

  • Utwory te muszą mieć indywidualny charakter i stanowić rezultat pracy twórczej.

  • Konieczne jest określenie, która część wynagrodzenia dotyczy pracy twórczej (nie musi to być całość wynagrodzenia).

  • Pracodawca powinien prowadzić ewidencję utworów oraz zawrzeć odpowiednie zapisy w umowie o pracę lub aneksie.

Jeśli masz wątpliwość, w jaki sposób rozwiązanie może funkcjonować w odniesieniu do Twojej działalności, napisz do mnie. Przeanalizuję Twoją sytuację i postaram się zasugerować dopasowane rozwiązanie.

 

Jakie utwory podlegają ochronie?

 

Lista rodzajów utworów, które mogą kwalifikować się do 50% KUP, jest bardzo szeroka. Przykładowo:

  • programy komputerowe,

  • utwory literackie, publicystyczne, naukowe i kartograficzne,

  • utwory plastyczne, fotograficzne, architektoniczne i urbanistyczne,

  • projekty wzornictwa przemysłowego,

  • utwory muzyczne, sceniczne i audiowizualne.

W praktyce oznacza to, że wiele działów w firmach – zwłaszcza tych związanych z IT, marketingiem czy projektowaniem – może korzystać z tego rozwiązania. Przykładowo:

  • Programista tworzący oprogramowanie do obsługi magazynu czy sprzedaży może mieć 50% KUP.

  • Specjalista ds. marketingu przygotowujący treści na bloga, nagrywający filmy lub projektujący kampanie graficzne również może zostać uznany za twórcę.

  • Architekt przygotowujący koncepcje i wizualizacje projektów budowlanych spełnia kryteria prawa autorskiego.

 

Dlaczego warto rozważyć 50% KUP?

Z punktu widzenia przedsiębiorcy, niższa podstawa opodatkowania oznacza niższe obciążenia fiskalne. Co ważne – choć to pracownik korzysta z preferencyjnego rozliczenia podatku, to w rzeczywistości to przedsiębiorca ponosi mniejsze koszty zatrudnienia takiej osoby (m.in. dzięki niższemu PIT, który wpływa na tzw. koszty pracodawcy). Warto więc przeanalizować zakres obowiązków zatrudnionych osób i sprawdzić, czy nie wytwarzają one utworów w rozumieniu prawa autorskiego. Może się okazać, że przy odpowiednim uregulowaniu dokumentacji oraz ewidencji twórczości, firma może istotnie obniżyć swoje wydatki.

 

Autor: Rafał Kufieta